Royal Oak “Jumbo” RD#5: Từ cấu trúc truyền thống đến thiết kế nâng tầm trải nghiệm

Đầu tháng 10 vừa rồi, Audemars Piguet tiếp tục viết nên chương mới trong hành trình kỷ niệm 150 năm thành lập bằng một sáng tạo mang tinh thần tuyên ngôn hơn là tưởng niệm. Royal Oak “Jumbo” Extra-Thin Selfwinding Flying Tourbillon Chronograph RD#5 không đơn thuần là một bước tiến nối dài trong di sản các cơ chế phức tạp của thương hiệu – mà là lời thách thức gửi đến giới chế tác, khi dám tái định nghĩa một cơ cấu hầu như không thay đổi suốt hơn hai thế kỷ: chronograph.

---

Nếu như Royal Oak Concept Laptimer Michael Schumacher ra mắt năm 2015 hay Code 11.59 RD#4 năm 2023 phô diễn sự tinh thông trong việc sắp xếp và kết hợp nhiều chức năng phức tạp, thì RD#5 lại chọn cho mình một hướng đi khác. Năm năm phát triển của dự án này không nhằm mục tiêu “đặt nhiều hơn trong một không gian nhỏ hơn”, mà khởi nguồn từ một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: “Trải nghiệm sử dụng chronograph trong thời đại ngày nay nên như thế nào?” Câu trả lời nằm ở bộ máy hoàn toàn mới Calibre 8100 – một cơ chế được cấp bằng sáng chế, không chỉ tinh chỉnh mà tái cấu trúc toàn bộ nền tảng của chronograph, mang đến cảm giác điều khiển mượt mà và trực quan – gần gũi hơn với thao tác trên điện thoại thông minh so với một chiếc đồng hồ công cụ truyền thống của thế kỷ XXI.

Như bà Ilaria Resta, Giám đốc Điều hành Audemars Piguet chia sẻ: “Audemars Piguet luôn sẵn sàng đón nhận thử thách. Với sáng tạo mới nhất – RD#5 – mục tiêu của chúng tôi là mang đến cho giới mộ điệu một cỗ máy thời gian phức tạp nhưng vẫn đảm bảo sự thoải mái và dễ sử dụng. Sau cùng, đây là một chiếc đồng hồ phù hợp với nhịp sống đương đại, đồng thời tôn vinh tinh thần giản lược thẩm mỹ của mẫu ‘Jumbo’ nguyên bản. Nỗ lực phi thường được các đội ngũ chúng tôi thực hiện đã phản ánh sức mạnh tập thể, vốn là giá trị cốt lõi đã định hình thương hiệu trong suốt 150 năm qua.”

_____

Từ Supersonnerie đến RD#5

Từ năm 2015, bộ phận Nghiên cứu & Phát triển (R&D) của Audemars Piguet đã giới thiệu các phiên bản mang ký hiệu RD, mỗi thiết kế đều tìm cách giải quyết những thách thức đã tồn tại qua nhiều thế hệ trong nghệ thuật Haute Horlogerie.

RD#1 mở ra kỷ nguyên mới về âm học với hệ thống Supersonnerie cùng cấu trúc bộ vỏ mang tính cách mạng.

RD#2 tái định nghĩa lịch vạn niên siêu mỏng bằng cách hợp nhất toàn bộ các tầng chức năng trên cùng một mặt phẳng.

RD#3, ra mắt nhân dịp kỷ niệm 50 năm Royal Oak vào năm 2022, giới thiệu cơ chế flying tourbillon tự động biên độ lớn trong hai kích thước vỏ 37mm và 39mm, tạo nên mẫu Jumbo mỏng nhất từng được chế tác.

RD#4 năm 2023, chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất trong lịch sử thương hiệu, là minh chứng cho khả năng kết hợp nhiều cơ chế mà vẫn đảm bảo công thái học hoàn hảo.

Đến với RD#5, Audemars Piguet tiếp tục hành trình chinh phục những giới hạn mới. Mẫu đồng hồ được thiết kế với tinh thần cơ học tinh giản và thanh nhã, hòa quyện trọn vẹn giữa tính biểu tượng của Royal Oak “Jumbo” và trình độ kỹ thuật đỉnh cao.

_____

Nâng tầm trải nghiệm cơ chế chronograph

Trải qua hàng thế kỷ tồn tại, cấu trúc cơ bản của chronograph với hệ thống cam, búa và lò xo ma sát hầu như không thay đổi, bất chấp các biến thể như monopusher, flyback hay split-seconds. Ông Lucas Raggi, Giám đốc Công nghiệp của Audemars Piguet và là người giám sát toàn bộ chương trình RD, chia sẻ: “Kể từ khi chronograph ra đời, mọi thương hiệu đều làm theo một hướng. Với RD#5, chúng tôi đã đảo ngược vấn đề. Thay vì chấp nhận cơ cấu cơ học sẵn có và yêu cầu người dùng phải thích nghi, chúng tôi bắt đầu từ chính cảm giác mà người dùng mong muốn trải nghiệm.”

Dự án khởi nguồn từ một nhận định tinh tế: các nút bấm chronograph trong thập niên 1950–1960 từng mang lại cảm giác mềm mại, nhờ được tinh chỉnh tỉ mỉ bởi bàn tay nghệ nhân. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các gioăng chống nước và nhu cầu sản xuất hàng loạt đã khiến thao tác trở nên cứng và nặng hơn. Ở các mẫu Royal Oak Offshore hiện đại, việc kích hoạt chronograph đòi hỏi lực khoảng 1,2 newton, với hành trình nút bấm dài hơn 1mm, tạo cảm giác kháng lực rõ rệt dưới đầu ngón tay.

Ngược lại, RD#5 giảm lực cần thiết xuống gần một phần năm. Hành trình nút bấm ngắn hơn, thao tác nhẹ hơn, phản hồi tinh tế và chính xác hơn. Ông Raggi nhớ lại: “Chúng tôi tự hỏi: cảm giác kích hoạt chronograph trong thời đại ngày nay nên ra sao? Cảm hứng đến từ điện thoại thông minh – nơi bạn có thể điều chỉnh chính xác lực nhấn, độ nảy và âm thanh phản hồi. Chúng tôi đặt ra mục tiêu cảm giác trước, rồi mới phát triển cơ chế để hiện thực hóa điều đó.”

Theo ông Giulio Papi, Giám đốc Thiết kế chế tác đồng hồ của Audemars Piguet, một trong những chuyên gia về cơ chế phức tạp được kính trọng nhất thế hệ mình: “Ở các đồng hồ chronograph truyền thống, hành trình nút bấm thường trên 1mm và yêu cầu lực khoảng 1,5kg. Mục tiêu của chúng tôi là giảm đáng kể các thông số này để nâng cao trải nghiệm người dùng, lấy cảm hứng từ các nút bấm smartphone vốn chỉ có hành trình khoảng 0,3mm và lực tác động chừng 300 gram.”

Để đạt được điều kiện trên, Audemars Piguet đã phải tái thiết kế toàn bộ cơ cấu hình học của cơ chế chronograph. Ông Lucas Raggi giải thích: “Chúng tôi không chỉ đơn giản làm nhỏ nút bấm đi. Nếu áp dụng điều đó trên bộ máy thông thường, nút bấm sẽ chạm vào vỏ trước khi cơ chế được kích hoạt. Cách duy nhất để đạt được hiệu quả này là tái cấu trúc hoàn toàn cơ học bên trong.”

_____

Cải tiến trong thiết kế nút bấm và núm vặn

Tư duy đổi mới công thái học không dừng lại ở các nút bấm. RD#5 còn giới thiệu một cơ chế chọn chức năng cho núm crown hoàn toàn mới. Thay vì kéo núm ra các nấc khác nhau, người đeo chỉ cần nhấn vào trung tâm của núm. Một vạch đỏ tinh tế sẽ hiện lên, báo hiệu đồng hồ đang ở chế độ chỉnh giờ; nhấn thêm một lần, núm sẽ trở lại chế độ lên cót.

“Tất cả đều hướng đến sự tiện dụng,” ông Raggi chia sẻ. “Chúng tôi không muốn chỉ dừng lại ở nút bấm. Việc kéo núm crown luôn bất tiện, đặc biệt với người có móng tay ngắn. Vì vậy, chúng tôi tích hợp cơ chế chọn chức năng bằng nút nhấn. Thiết kế này vẫn tôn trọng các giá trị thẩm mỹ của Royal Oak, nhưng mang lại trải nghiệm trơn tru và dễ dàng hơn nhiều.”

Chính sự chú trọng đến cảm nhận của người đeo đã làm nên dấu ấn đặc biệt cho RD#5. Đây không chỉ là một kỳ tích kỹ thuật, mà còn là một tuyên ngôn đanh thép: kỷ nguyên của việc tạo ra các cơ chế phức tạp chỉ để phô diễn kỹ năng đã chấm dứt.

_____

Calibre 8100 – “Chronograph đàn hồi”

Trái tim của RD#5 là Calibre 8100 hoàn toàn mới. Thoạt nhìn, bố cục với hai mặt số phụ tại vị trí 3 và 9 giờ, bánh xe cột (column wheel) cùng flying tourbillon tại vị trí 6 giờ mang dáng vẻ quen thuộc. Tuy nhiên, ẩn dưới mặt số là một cơ cấu đã loại bỏ hoàn toàn kiến trúc “búa – bánh xe hình tim” vốn chi phối chronograph suốt hai thế kỷ qua.

Trong chronograph truyền thống, quá trình tái thiết lập (reset) diễn ra bằng “lực thô”: khi người dùng nhấn nút, một chiếc búa sẽ đập vào bánh xe hình tim cố định trên các bánh răng chronograph. Toàn bộ năng lượng để thắng ma sát và quán tính đến trực tiếp từ ngón tay người dùng. Cơ chế này hoạt động hiệu quả, nhưng thô ráp và yêu cầu lực lớn, gây rung kim rõ rệt và tiêu tán nhiều năng lượng do ma sát.

Ở RD#5, cấu trúc này được thay thế bởi hệ thống bánh răng – thanh răng (rack-and-pinion) được cấp bằng sáng chế, cho phép tích trữ năng lượng trong quá trình chronograph vận hành. Khi người dùng nhấn nút reset, năng lượng dự trữ ấy được giải phóng tức thời, đưa kim trở về vị trí 0 một cách mượt mà, gần như không cần thêm lực tác động. Sự khác biệt là vô cùng rõ rệt.

“Hãy tưởng tượng chronograph truyền thống giống như một chiếc xe chạy khi phanh tay vẫn kéo,” ông Giulio Papi, Giám đốc Thiết kế Chế tác đồng hồ Audemars Piguet ví von. “Với Calibre 8100, phanh tay đã được tháo bỏ; thay vào đó, chiếc xe được nối với một sợi dây đàn hồi. Năng lượng từng thất thoát do ma sát nay được tích trữ trong sợi đàn hồi ấy. Khi tái thiết lập, sợi đàn hồi sẽ kéo toàn bộ hệ thống trở lại điểm xuất phát chỉ trong 0,15 giây.”

Việc thay đổi cấu trúc này mang đến hàng loạt lợi ích: quá trình tái thiết lập trở nên êm ái, không còn hiện tượng rung kim; lực tác động từ người đeo giảm xuống mức tối thiểu; và nhờ việc quản lý năng lượng hiệu quả hơn, cơ chế có thể hiện thực hóa tính năng “nhảy phút tức thời” – một yếu tố được giới sưu tầm chronograph đánh giá rất cao. Thay vì kim phút dịch chuyển chậm hoặc nhảy nửa chừng, kim sẽ bật về vị trí mới chính xác tại thời điểm kim giây hoàn tất một vòng quét, thể hiện hoàn hảo tinh thần chính xác tuyệt đối của Haute Horlogerie.

Các chi tiết bằng titanium giúp giảm quán tính, cho phép cơ chế tái thiết lập siêu nhanh hoạt động trơn tru. Kết quả là một hệ thống tiêu thụ năng lượng tương đương với cơ chế truyền thống, nhưng thay vì thất thoát, năng lượng được tích trữ và kiểm soát, mang lại độ chính xác và sự mượt mà chưa từng có trong lịch sử chronograph.

_____

Cấu trúc ly hợp hoàn toàn mới

Calibre 8100 cũng đánh dấu một bước đột phá trong hệ thống ly hợp. Nếu như ly hợp dọc truyền thống đòi hỏi nhiều tầng linh kiện và lò xo, khiến cấu trúc trở nên phức tạp và dày hơn, thì giải pháp của Audemars Piguet lại sử dụng bánh răng di chuyển theo phương thẳng đứng để kết hợp hoặc tách rời cơ chế chronograph. Thiết kế này dung hòa ưu điểm của ly hợp ngang (độ mỏng, sự linh hoạt) với độ chính xác của ly hợp dọc. Kết quả: kim giây chronograph không còn bị nhảy sai lệch khi khởi động, đồng thời bộ máy mỏng hơn và vận hành ổn định hơn.

Bộ máy được điều khiển bởi bánh xe cột (column wheel), cho cảm giác dứt khoát khi thao tác các chức năng “bắt đầu, dừng, tái thiết lập”. Với tần số dao động 21.600 nhịp/giờ (3Hz) và dự trữ năng lượng 72 giờ, Calibre 8100 thể hiện sự cân bằng lý tưởng giữa hiệu năng và độ bền. 

_____

Flying Tourbillon – biểu tượng của truyền thống trong cấu trúc cách mạng

Nếu bộ máy là một cuộc cách mạng kỹ thuật, thì bộ vỏ lại là sự tôn vinh truyền thống. Lần đầu tiên trong lịch sử, Royal Oak “Jumbo” sở hữu chronograph tự động kết hợp flying tourbillon. Việc duy trì các thông số mang tính biểu tượng: đường kính 39mm, độ dày chỉ 8,1mm khiến thử thách của các kỹ sư trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Để giữ được thiết kế siêu mỏng, Audemars Piguet đã áp dụng kết cấu tinh thể sapphire hai lớp “glass box”. Mặt kính phẳng ở bên ngoài nhưng lõm nhẹ bên trong, vừa trên mặt số vừa dưới bộ máy, tạo không gian cho chuyển động của kim và rô-to mà không làm thay đổi tỷ lệ bên ngoài. Nhờ vậy, chiếc đồng hồ vẫn mang dáng vẻ thanh thoát của mẫu Jumbo nguyên bản, nhưng ẩn chứa hai cơ chế phức tạp bên trong.

_____

Sự hòa quyện vật liệu giữa titanium và Bulk Metallic Glass

Vỏ và dây đeo của Royal Oak “Jumbo” RD#5 được chế tác chủ yếu từ titanium, trong khi viền bezel, nút bấm, núm chọn chế độ và đinh ốc được làm từ Bulk Metallic Glass (BMG) – một vật liệu tiên phong từng được Audemars Piguet sử dụng lần đầu trong mẫu Royal Oak Jumbo Only Watch 2021. BMG là hợp kim giàu palladium có cấu trúc vô định hình, kết hợp giữa độ bền cao, khả năng chống ăn mòn vượt trội và độ bóng đặc trưng.

BMG được phát hiện từ thập niên 1960, là kim loại được làm nguội cực nhanh, khiến các nguyên tử không kịp sắp xếp theo mạng tinh thể thông thường. Kết quả là một vật liệu bền như thép nhưng có thể đánh bóng sáng như kính. Trong RD#5, vành bezel và các nút bấm được hoàn thiện gương bóng bằng BMG, tạo nên điểm nhấn thị giác ấn tượng khi tương phản với bề mặt chải satin của vỏ titanium, trong khi các cạnh vát bóng phản chiếu ánh sáng đặc trưng của Royal Oak.

_____

Mặt số “Bleu Nuit, Nuage 50” – di sản và tinh thần kỷ niệm 150 năm

Mặt số của RD#5 là một bản tuyên ngôn của sự tiết chế và tinh tế. Họa tiết Petite Tapisserie “Bleu Nuit, Nuage 50” vốn được phát triển riêng cho chiếc Royal Oak đầu tiên năm 1972, nay trở lại với các mặt số phụ chải xoáy cùng tông xanh. Kim chronograph làm từ titanium nhằm giảm trọng lượng, trong khi cọc số và kim giờ phút bằng vàng trắng phủ rhodium mang đến khả năng hiển thị tối ưu.

Tại vị trí 12 giờ, logo Audemars Piguet đặc biệt lấy cảm hứng từ mẫu chữ trong các tài liệu lưu trữ lịch sử, đánh dấu cột mốc 150 năm của thương hiệu. Mặt sau khắc dòng chữ “1 of 150 pieces” và “150 Years”, nhấn mạnh tính giới hạn và giá trị sưu tầm của tuyệt tác này.

Không chỉ dừng lại ở kỳ tích về chronograph, Royal Oak “Jumbo” Extra-Thin Selfwinding Flying Tourbillon Chronograph RD#5 còn hội tụ một cơ chế phức tạp khác: flying tourbillon biên độ cao, vốn lần đầu tiên xuất hiện trong mẫu RD#3. Cấu trúc tourbillon này đã được tái thiết kế vào năm 2022 để trở nên mỏng hơn mà vẫn giữ nguyên tỷ lệ cân đối, sử dụng hệ thống truyền động ngoại vi giúp tăng biên độ dao động của bánh lắc và tối ưu hóa việc phân bổ năng lượng. Khi kết hợp cùng bộ máy chronograph hoàn toàn mới, Audemars Piguet đã tạo nên cỗ máy đầu tiên trong lịch sử “Jumbo” sở hữu hai cơ chế phức tạp trong cùng một thiết kế siêu mỏng.

Ông Lucas Raggi thẳng thắn thừa nhận rằng việc tích hợp tourbillon không phải là điều bắt buộc đối với dự án RD#5: “Không có tourbillon thì chắc chắn sẽ dễ hơn,” ông chia sẻ. “Nhưng khi chế tác một số lượng rất giới hạn những mẫu đặc biệt, bạn muốn thử thách bản thân ở mức cao nhất. Và tourbillon là cách chúng tôi lựa chọn để nâng tầm thách thức đó.”

_____

Định nghĩa lại chuẩn mực của một chronograph thế kỷ XXI

Trong ngành chế tác đương đại, chronograph thường được xem là một tính năng quen thuộc, nhưng thực tế lại nằm trong nhóm cơ chế khó chế tạo nhất. Các linh kiện chuyển động ở tốc độ cao, dung sai cực nhỏ và những yếu tố vật lý như quán tính hay ma sát luôn đe dọa độ chính xác. Chính vì thế, dù Audemars Piguet đã bắt đầu chế tác đồng hồ chronograph đeo tay từ thập niên 1930, thương hiệu rất hiếm khi thay đổi kiến trúc cơ học truyền thống của nó.

Bậc thầy cơ chế phức tạp Giulio Papi, Giám đốc Thiết kế chế tác Đồng hồ của Audemars Piguet, nhận định: “Chronograph có lẽ là cơ chế khó chế tạo nhất. Bởi vì nó đã được sản xuất công nghiệp từ lâu, nhiều người nghĩ rằng nó đơn giản. Nhưng nếu muốn tái cấu trúc từ đầu, điều đó còn khó hơn cả việc chế tạo một bộ máy minute repeater.”

Bằng cách giải quyết triệt để những nhược điểm vốn tồn tại suốt hơn hai thế kỷ: nút bấm nặng nề, năng lượng thất thoát, kim giật khi reset, RD#5 đã đưa Audemars Piguet trở thành thương hiệu tiên phong mở ra một kỷ nguyên mới cho cơ chế chronograph.

_____

Từ thử nghiệm đến di sản tương lai

Chỉ 150 chiếc RD#5 được chế tác, nhưng những đổi mới của nó không dừng lại ở tính độc bản. Ông Raggi chia sẻ thêm: “Chúng tôi vẫn đang học hỏi từ RD#5, nhưng vì nó mang lại quá nhiều ưu điểm nên chắc chắn sẽ được phát triển cho những mẫu sản xuất thường xuyên hơn. Từng bước một, điều đó sẽ thành hiện thực.”

Các cơ chế trong RD#5 đã được bảo hộ sáng chế, song triết lý chế tác mới tập trung vào thiết kế đồng hồ xoay quanh trải nghiệm cảm xúc và cảm giác sử dụng của người đeo, thay vì rập khuôn theo quy ước cơ khí được kỳ vọng sẽ trở thành chuẩn mực mới của ngành Haute Horlogerie.

“Quan điểm tạo ra một cỗ máy phức tạp nhưng thân thiện với người dùng chắc chắn sẽ được kế thừa và tiếp nối,” Raggi khẳng định. “Đây chỉ mới là khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong nghệ thuật chế tác đồng hồ.”

_____

Di sản 150 năm và nhịp đập cho thế kỷ tiếp theo

Royal Oak “Jumbo” Extra-Thin Selfwinding Flying Tourbillon Chronograph RD#5 không đơn thuần là một phiên bản kỷ niệm 150 năm, mà là tuyên ngôn cho tương lai của đồng hồ chronograph: cảm giác trực quan, vận hành mượt mà, tinh tế trong thiết kế và chính xác đến từng chuyển động.

Bằng việc tái thiết kế hoàn toàn kiến trúc chronograph từ con số không, Audemars Piguet đã biến việc bấm nút kích hoạt trở nên tự nhiên và mềm mại như chạm vào màn hình điện thoại, trong khi vẫn giữ trọn ngôn ngữ thẩm mỹ và di sản cơ khí đặc trưng của Royal Oak “Jumbo”.

Qua RD#5, thương hiệu đến từ Le Brassus không chỉ vinh danh 150 năm lịch sử, mà còn mở ra hành trình cho thế kỷ kế tiếp, nơi nhịp đập của Haute Horlogerie vẫn tiếp diễn, nhưng êm ái hơn, tinh tế hơn và mang đậm hơi thở của con người hơn bao giờ hết.

Nguồn: Revolution Watch

—–

𝐀𝗨𝗗𝗘𝗠𝗔𝗥𝗦 𝗣𝗜𝗚𝗨𝗘𝗧
Union Square Shopping Center, 171 Đồng Khởi, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0283 620 8787
Giờ mở cửa: 10:00 am – 9:00 pm từ thứ Hai đến Chủ Nhật